Sociometrie

Sociometrie is een van de socio-psychologische methoden
die ontwikkeld zijn door de psychiater Jacob Levi Moreno (USA),
om de interpersoonlijke relaties in een groep vast te stellen (1934).

Sociometrie
Sociometrie is een methode van vergelijkend sociaal onderzoek.

Het gebruikt verbale en visuele methoden om overeenkomsten, verbindingen en verschillen tussen individuen in groepen in kaart te brengen.

De vroege methoden van Sociometrie die in 1935 door Moreno werden gepubliceerd zijn de meest breed erkende aspecten van Moreno’s hele werk.

lndien er in een groep gedeelde kennis en helderheid over ieders belangrijkste ander (in bepaalde aspecten) is, en het netwerk van vrienden, collega’s en relaties (het sociaal atoom) bekend is, dan geeft dat groepsleden de mogelijkheid om verbindingen te maken en zich veilig te voelen en zich spontaner te gedragen.

Sociometrie is een bewezen manier om bijvoorbeeld mensen van verschillende culturen beter met elkaar te laten samenleven.

De Sociometrische Methode
De resultaten van een sociometrische studie van een groep mensen, kunnen helpen bij het onderkennen van de hiërarchie, informele leiders en degenen die zich in een sociaal isolement bevinden.
Sociometrische methoden maken het mogelijk om de relaties in de groep in termen van nummers, grafieken en tekst te vatten, daarbij waardevolle informatie zichtbaar te maken over de subjectieve, psychologische relaties in een groep.

Hoe doe je dat dan?
Een sociometrisch interview bestaat uit een door ieder groepslid in te vullen (niet anonieme) vragenlijst. Ieder groepslid wordt gevraagd een vragenformulier (of een vragenlijst op de computer) in te vullen. Ze moeten daar hun naam invullen en een aantal vragen beantwoorden.
De vragen zijn beperkt tot een bepaald doel en liggen niet te veel voor de hand. Wel gaat het om antwoorden te krijgen die een voorkeur of een afwijzing inhouden. Suggesties /voorbeelden voor vragen:

• Naast wie zou je in de klas willen zitten tijdens de lessen?
• Wie kan het best de groep leiden?
• Wie van je groep kan het beste naar buiten treden, (jullie vertegenwoordigen) en is daar al op voorbereid?
• Wie van de groep zou je op je verjaardag uitnodigen?
  (de afwijzingsvragen beginnen met “met wie zou je niet..”)

Er zijn totaal acht vragen waarvan er vier keuze vragen en vier afwijzingsvragen.

De volgende richtlijnen moeten echter strikt worden opgevolgd:

1. Alle vragen moeten worden beantwoord, ook al is een vraag moeilijk kies toch iemand uit je groep.
2. Alleen deelnemers van de groep waartoe je behoort kun je kiezen.
3. Je kunt niet jezelf kiezen
4. Het aanbevolen maximum aantal antwoorden/keuzes hangt af van de grootte van de ondervraagde groep.

This program’s “parameter sociometry” employs a sociometric limit to the number of choices, from one for a group of 5 to five for a group of 30 and more, the maximum group size being 40 (to adjust this parameter choose “Parameters|Preferences:” from the menu of the “Interview” tab).
There are additional requirements to sociological questionnaires, basically of a purely psychology-related nature (exactitude, clarity, identifiability of an emotive psychological attitude, exclusion of restriction to choices/rejections, belief in the indispensability of the interview as such, etc.).
Note that the questionnaire is not anonymous, it bears the name of the participant. Therefore it is important, in order to avoid a conflict, not to disclose the participants’ opinions. It is essential to assure the interviewees at the very beginning that the information in their questionnaires will be kept confidential. It is also for the purpose of preventing a conflict that the questions should be polite and not too straightforward.
Making use of sociometric interviews
Data from the interviews can be used to complement groups, decide on promotions, find people capable of rendering essential assistance in psychology-related activities. Competently applied, the sociometric method helps to improve the performance of a community by bringing into harmony actual interpersonal relations with those based on submission and subordination.
The method allows to identify the most typical interpersonal psychological links, to calculate sociometric indexes for groups and individuals according to four kinds of occupation: professional (ability to achieve common professional goals working in close contact), managerial, public or recreational.
Research based on this method aims to determine group members’ preferences with regard to one another in various aspects of personal interaction, with the subsequent:
· identification of and dealing with informal leaders of a community;
· detection of social conflicts and those group members whose relations with the colleagues are tense;
· obtaining of information regarding group members’ attention to their duties;
· analysis of proposals to restructure the community’s activities;
· analysis of proposals to change the style of management and treatment of subordinates.
Sociometric analysis has produced many valuable applications. Psychologists and teachers, sociologists and practitioners of various kinds use the sociometric method to measure the charisma of formal and informal leaders, to rearrange groups so as to reduce the psychological pressure that results from mutual antipathies. The method is widely used in scientific research to determine the level of unity in a group, effectiveness of group performance, to study the mechanics of role-related and functional interaction within a group and how these are affected by the psychological climate.
Easy to use, the sociometric method, as well as other socio-psychological methods and tests, produces only relative data, i.e. any evaluation within the scope of sociometry only makes sense if it follows a standard procedure, the same for all group members. While comparing aggregate (group by group) characteristics one should again use a single standard procedure. Sociometric indexes are, understandably, not absolute. They acquire a meaning in a certain context.
Sociometric methods have altogether proved their usefulness for applied research, especially for social planning or improving relations in a community. But they absolutely cannot be a radical means of solving intragroup problems, thewhose cause of which lies outside the realm of sympathies and antipathies.