Blok 2: Psychodramaregie

Je leert in dit blok het begeleiden van een geheel psychodrama:
de warming-up, de actie, toewerken naar catharsis en inzicht, de transitie, de sharing, en de processing na het afronden.

We leggen daarbij de focus op de volgende thema’s / vaardigheden.

Leiderschap over individuen: monodrama
We sluiten aan bij blok 1. Bij dit onderdeel staan initiatief en het ontwikkelen van leiderschap centraal.
Je leert je eigen manier van leiderschap kennen en te hanteren: de psychodramaregisseur  als individueel begeleider / therapeut

Director als groepsleider/groepstherapeut
Moreno over de rol van director als leider van een groep:

“orchestrating, integrating, synthesizing, melting all the participants into a group”.

Als leider van de groep zijn psychodramaturgen managers van het groepsproces. Zij houden rekening met interpersoonlijke relaties; zij gaan ervan uit dat intermenselijke problemen beter opgelost kunnen worden in een sociale context dan in een een-op-een setting.
Je verkrijgt de noodzakelijke informatie over sociale psychologie, sociometrie, groepsdynamica, groepsprocessen en groepspsychotherapie.
Leiderschap van de groep krijgt meer vorm in: het koesteren van de doelen van de groep, het aanmoedigen van actieve deelname door alle groepsleden, het begeleiden van interactie en communicatie tussen hen en het verhelderen van de zich ontwikkelende relaties door gebruik van psychodramatechnieken en door verbale interpretaties.

Director als vormgever
Dit aspect van de rol van director is het (helpen) vormgeven van hetgeen de protagonist naar voren brengt. Dit vereist speciale kennis van theater en vormgevingstechnieken om er een esthetisch verantwoorde ervaring van te maken.
Je leert de protagonist bijstaan in het opzetten van de scène, de controle over plaats en actie van de spelers in de actieruimte, het inzetten en corrigeren van de dubbels, het bewaken van de precieze en juiste timing, de spanning in het spel werkbaar maken. Daarbij komen: de warming up, de ambiance en sfeer van de actieruimte: alles wat bijdraagt tot de juiste interpretatie, vormgeving en symbolische vertaling van de stroom van de protagonist. Een goede enscenering draagt bij aan betrokkenheid van de hele groep en kan zorgen voor een groepscatharsis (zoals de publiekscatharsis bij het Griekse drama, al eeuwen geleden beschreven en gedefinieerd door Aristoteles).

Je leert altijd alert te zijn om elke aanwijzing of leidraad die de protagonist laat zien om te zetten in een dramatische actie.
Je leert de spontaniteit in de sessie te vergroten door je eigen enthousiasme, fantasie en je open te stellen voor alles wat zich aandient. Iedere sessie is een avontuur in het leven van de protagonist maar ook van de regisseur. Goede directors zijn in staat het psychodramatische toneel tot een plek te maken waar alles kan plaatsvinden. Inclusief het wonder.

Analyse en Integratie
Als analysant duidt de director de acties en bewegingen van de groep, de koorleden en de protagonist. In de analyse legt de director verantwoording af voor al zijn acties, van sturing tot los laten. De analyse kan moeilijk en complex zijn omdat het zoveel aspecten en details betreft. Als richtlijnen gelden: adequate observaties, identificatie, een juiste timing, interventies en verificatie van deze interventies.

De analyse betreft ook een zelfevaluatie: de juiste inzet , de echtheid en de ware empathie; eveneens het op de juiste wijze inschatten en begrijpen van persoonlijke of interpersoonlijke fenomenen.
Je leert een zuivere analyse te maken van de gevoelens, de gedachten, het gedrag en de houding van de deelnemers. Supervisie en intervisie is nodig om licht te werpen op blinde vlekken en overdrachtszaken die de mate van empathie bepalen of helder inzicht vertroebelen.

Integratie
Integratie van de leerervaringen uit blok 1 en blok 2.
We laten wat we geleerd hebben op de juiste plek vallen. Het toepassen van technieken alleen is hier niet meer genoeg. Je psychodramatische kijk op dingen wordt vanzelfsprekender. Je leert op een makkelijke manier het geleerde in je werk toe te passen.
Je schrijft hierover een werkstuk. Aan het eind van dit blok zijn tal van elementen uit psychodrama nog op verzoek te behandelen o.a.:
sociodrama en sociometrie; exploreren van rolpatronen, rolvoorschriften en rolverwachtingen; experimenteren met nieuw rolgedrag; theorie van sociodrama en sociogram.